Gitarowa historia Sewilli

Torres w Sewilli

Wikipedia wymienia Antonio de Torresa Jurado, urodzonego w Almeríi w 1817 roku, jako najważniejszego hiszpańskiego lutnika XIX wieku. Jego pierwszy okres budowy, od 1852 do 1870 roku, przypadł na Sewillę, gdzie otworzył warsztat przy Calle de Cerrajería 7, dzielony z Manuelem Soto y Solares. Budował większe gitary, z cieńszymi, lżejszymi płytami wierzchnimi i symetrycznym żebrowaniem wachlarzowym. Wikipedia podaje, że jego konstrukcje dały pierwsze rozpoznawalnie nowoczesne gitary klasyczne.

Jeden lutnik, dwa rodzaje gitary

Artykuł Wikipedii o gitarze flamenco podaje, że lutnicy tacy jak Torres budowali gitary w różnych przedziałach cenowych dla wszystkich klas w Hiszpanii oraz że Torres nie rozróżniał gitar flamenco i klasycznych. Podział przyszedł później. Dzisiejsza gitara flamenco jest lżejsza od swojej klasycznej kuzynki, z cieńszymi płytami wierzchnimi i golpeadorem, ale wyrosła z tych samych warsztatów. O tym wspólnym rodowodzie warto pamiętać w domu, w którym prezentowane są gitary obu rodzajów.

Pierwsza kawiarnia śpiewaków

Według artykułu Wikipedii o flamenco Sewilla doczekała się pierwszej kawiarni poświęconej śpiewakom flamenco w 1881 roku, otwartej przez Silveria Franconettiego, a rywalizacja między takimi kawiarniami pomogła ukształtować zawodowego śpiewaka i samą sztukę. Artykuł o samym Franconettim podaje jego daty życia jako 1831–1889 i nazywa go czołową postacią Złotego Wieku — okresu, w którym powstała i skrystalizowała się większość palos. Kawiarnia tego rodzaju potrzebowała gitarzystów tak samo jak śpiewaków.

Niño Ricardo

Wikipedia podaje, że Niño Ricardo urodził się 11 lipca 1904 roku w Sewilli. Pisze, że zaczął akompaniować La Niñie de los Peines w 1924 roku i około dwudziestego roku życia rozpoczął nagrywanie pod własnym nazwiskiem, a jego styl dał początek szkole zwanej Ricardismo. Według tego samego artykułu uczył Paco de Lucíę, Enrique de Melchora i Serranita, a jego miejsce urodzenia upamiętnia pomnik na Plaza del Cristo de Burgos w Sewilli.

Montoya i gitara solowa

Ramón Montoya, urodzony w Madrycie w 1879 roku, w 1912 roku nawiązał z śpiewakiem Antonio Chacónem partnerstwo, które trwało ponad dekadę. Wikipedia podaje, że był jednym z pierwszych, którzy zakwestionowali akompaniującą rolę gitary i występowali jako soliści lub główne gwiazdy koncertów, a historycy powszechnie przypisują mu ugruntowanie gitary flamenco w tej roli. Jego historia należy obok historii Sewilli, ponieważ to ona zamieniła instrument akompaniujący w koncertowy.

Paco de Lucía i to, co przyszło później

Paco de Lucía urodził się w Algeciras w 1947 roku, a zmarł w 2014 roku. Wikipedia podaje, że współpracował ze śpiewakiem Camarónem de la Isla w latach 1968–1977, że album sekstetu Sólo quiero caminar z 1981 roku wprowadził peruwiański cajón do flamenco, oraz że w 2004 roku otrzymał Nagrodę Księcia Asturii w dziedzinie sztuki. Jego wykonanie Concierto de Aranjuez Rodriga z 1991 roku przeniosło gitarę flamenco do repertuaru klasycznego — bardzo daleko od kawiarnianej sceny.

Co to oznacza dla jednego wieczoru

Godzinny występ w kameralnej sali jest współczesnym potomkiem tamtej kawiarnianej sceny. Gitarzysta wyznacza tonację i rytm, odpowiada śpiewakowi i prowadzi tancerza — zupełnie jak muzycy za czasów Franconettiego. Nie potrzebujesz żadnej z tych historii, by cieszyć się tą godziną, ale wyjaśnia ona, dlaczego sewilski dom może poświęcić całą kolekcję temu instrumentowi.

Czytaj dalej: Podstawy gitary flamenco